Przekładnie bezstopniowe – Skrzynie bez biegów

Zobacz również

• Rodzaje skrzyń biegów – co potrafi skrzynia
• Automatyczne skrzynie biegów
• Tankować jak dawniej...
• Maserati Gran Turismo S Automatic - komfort i osiągi
• Stwórz auto idealne (wideo)

Galeria

„Biegi” w przekładni CVT można zazwyczaj zmieniać za pomocą dźwigni na tunelu środkowym.

PROSTO I SKUTECZNIE
Podstawowym elementem przekładni bezstopniowej jest tzw. wariator, czyli dwie pary kół stożkowych połączone wielopłytkowym łańcuchem. Poprzez zbliżanie i oddalanie kół stożkowych w obrębie każdej pary zmieniają się średnice efektywne, na których pracuje łańcuch, czyli bezstopniowo zmienia się przełożenie przekładni. Podczas ruszania autem z miejsca główne koła stożkowe, do których dochodzi napęd z silnika, są od siebie oddalone (łańcuch pracuje na małej średnicy), a koła stożkowe drugiego zestawu znajdują się blisko siebie (łańcuch pracuje na dużej średnicy).

Właśnie duża rozpiętość przełożeń - wprost przekładająca się na lepsze osiągi przy niższym zużyciu paliwa, szczególnie w zakresie małych przełożeń (odpowiadających wyższym biegom w wypadku przekładni mechanicznych czy automatycznych) - oraz możliwość pełnej komputeryzacji pracy należą do największych zalet przekładni CVT.

Dzięki danym z wielu czujników, zaawansowana elektronika we współczesnych samochodach w ciągu zaledwie 0,1 s jest w stanie tak dobrać przełożenie przekładni CVT, aby jak najefektywniej wykorzystać potencjał silnika. W połączeniu z przekładnią bezstopniową jednostka napędowa w każdej chwili może pracować w optymalnym zakresie prędkości obrotowej. Optymalnym z uwagi na, przede wszystkim, zużycie paliwa i emisję szkodliwych substancji. Ani automatyczna skrzynia biegów, ani tym bardziej człowiek we współpracy z mechaniczną skrzynią biegów nie zrobią tego lepiej.

Aby kierowca nie był zdany wyłącznie na działanie bezdusznej elektroniki i pozbawiony jednej z najprzyjemniejszych czynności związanych z prowadzeniem samochodu, czyli ręcznej zmiany biegów, najnowsze przekładnie bezstopniowe mają zaprogramowaną pewną ilość przełożeń. Jaką? Zależy od inwencji twórczej inżynierów. Ponieważ wybór z nieskończoności do łatwych nie należy, jednym wystarcza sześć (Subaru), inni decydują się na siedem (Toyota), jeszcze inni idą na całość i programują aż osiem (Lexus) wzajemnych, ściśle określonych położeń par kół stożkowych. Każde położenie odpowiada jednemu biegowi w wypadku przekładni mechanicznej z kołami zębatymi.

„Biegi" w przekładni CVT można zazwyczaj zmieniać za pomocą dźwigni na tunelu środkowym lub, znacznie wygodniej, bez odrywania rąk od kierownicy, korzystając z umieszczonych przy niej łopatek. Póki jest taka możliwość, warto z niej korzystać. Wszystko wskazuje na to, że w przyszłości kierowca będzie miał za kierownicą coraz mniej pracy i, niestety, coraz mniej do powiedzenia. Przekładnie bezstopniowe będą też bezobsługowe.

Tekst: Maciej Ziemek

12