Polityka prywatności - poznaj szczegóły » [ X ]
PODZIEL SIĘ



OCEŃ

Doborowe towarzystwo

2005-09-28
Opony Poślizg kół na luźnej nawierzchni jest potrzebny, żeby samochód mógł się poruszać, ale powoduje szybkie zużycie opon.

Bez odpowiednich opon w terenie nic nie da się zrobić. Jedna, uniwersalna opona na wszystkie rodzaje bezdroży nie istnieje - i pod tym względem nic się nie zmieni.

Większość kierowców nie zdaje sobie sprawy jak wielki wpływ na bezpieczeństwo i komfort jazdy mają opony samochodowe. Większość uważa je za zło konieczne, którego nie da się ominąć, za kłopotliwy element wyposażenia, który szybko się zużywa. Dlatego nie zaskakują wyniki badań, które wykazały, że aż 30 procent sprawdzonych opon miało niewłaściwe ciśnienie. Tymczasem opony współdecydują o właściwościach jezdnych samochodu. Podczas konstruowania zawieszeń w nowych modelach aut inżynierowie wiele pracy poświęcają konstrukcji opon po to, by właściwości układów zawieszenia dało się wykorzystać w praktyce na drodze. Zwłaszcza podczas jazdy w terenie źle dobrane opony mogą zniweczyć cały potencjał tkwiący w silniku, układzie napędowym na cztery koła czy w zawieszeniu.

Dzisiaj prawie wszystkie opony oznaczone są literą "R", która informuje, że mają nowoczesną radialną konstrukcję. Ale to właśnie w samochodach terenowych opony diagonalne, zdawałoby się przestarzałe, jeszcze długo po wynalezieniu radialnych znajdowały masowe zastosowanie. Powodem był cienki, a przez to podatny na uszkodzenia bark opony radialnej.

Dzisiaj ta wada została usunięta poprzez wzmocnienie boków opon przeznaczonych do użytkowania na bezdrożach i nowoczesne opony radialne z powodzeniem wyparły diagonalne, które stosuje się już tylko do zadań specjalnych.


Ciśnienie powietrza dostosowane do rodzaju podłoża znacznie ułatwia jazdę

Zmniejszenie ciśnienia powietrza w oponie zwiększa powierzchni ę jej kontaktu z nawierzchnią, maleje przez to nacisk jednostkowy na podłoże, samochód się nie zapada, opór jaki muszą pokonać koła jest mniejszy. Zwłaszcza w piasku zmniejszone ciśnienie powietrza może znacznie poprawić sprawność poruszania się. Jednak jeśli powietrza z opony spuści się zbyt wiele, grozi niebezpieczeństwo obrócenia się opony na obręczy lub przegrzania boku opony.

Przygotowany przez Volkswagena na Rajd Dakar, Race- -Touareg przemierza pustynię na oponach o rozmiarze 235/85 R 16, które dzięki dużej wysokości boku mogą bez uszkodzeń przejeżdżać po kamieniach. Seryjny Touareg z oponami, których stosunek wysokości boku opony do szerokości wynosi 60% prezentuje się jednak na ulicy znacznie lepiej pod względem stylistycznym. Opony o dużej średnicy przy takim samym obciążeniu w mniejszym stopniu wbijają się w miękkie podłoże przez co, zwłaszcza w terenie, mniejszy jest ich opór toczenia. W wypadku jazdy w ekstremalnie trudnych warunkach obowiązuje więc zasada, że im większa opona, tym lepiej. Widoczna obecnie tendencja do wykorzystywania opon o większych średnicach (do 26 cali), stosowanych szczególnie w autach typu SUV, doprowadzi do powstania dużych opon terenowych, jeszcze lepiej nadających się do jazdy po bezdrożach. Żeby opona mogła się odkształcać dopasowując do rodzaju podłoża, musi mieć elastyczne opasanie oraz osnowę. Dlatego niestety ruchy kierownicą nie powodują tak spontanicznej zmiany kierunku jazdy, jak to się dzieje w przypadku opon ze sztywną osnową.

Kontrolowane odkształcanie się opony - niezbędne do tego, by mogła ona pokonywać nierówności terenu - nie jest możliwe w wypadku jazdy z dużymi prędkościami, z powodu silnego rozgrzewania się opony. Już choćby na tym przykładzie widać, że przydatność w terenie, komfort i względy sportowe stawiają wobec opon sprzeczne wymagania.

Przyczepność opon do różnego rodzaju nawierzchni i do podłoża poza drogą w ogromnym stopniu zależy od rodzaju bieżnika. "Gruby" bieżnik z dużymi rowkami najlepiej nadaje się do poruszania w błotnistym podłożu, ale słabo radzi sobie w suchym piasku, gdzie łatwo się zakopuje. Tu najlepsze okażą się opony z delikatną (drobną) rzeźbą bieżnika.

Do jazdy po zaśnieżonych drogach najlepsze są opony z elastycznymi bieżnikiem i osnową, bo tylko one mogą zagwarantować samooczyszczanie się rowków bieżnika ze śniegu, w przeciwnym razie rowki szybko się zatykają, a krawędzie rowków i lamelek bieżnika tracą swoje właściwości trakcyjne. Drobne lamele zapewniają dobrą przyczepność zwłaszcza na ubitym śniegu i na lodzie.

Żeby sprawnie poruszać się przez dłuższy czas z dużymi prędkościami, trzeba zwiększyć ciśnienie w oponach, w porównaniu z ciśnieniem standardowym - po to, by utrzymać temperatur ę opon na bezpiecznym poziomie. Podczas jazdy w terenie, a zwłaszcza w czasie przejazdu przez miejsca piaszczyste, ciśnienie należy z kolei zmniejszyć. Dzięki temu że ciśnienie jest niższe, zwiększa się powierzchnia, jaką opona przylega do podłoża, przez co opona mniej się w nim zapada i zmniejsza się opór toczenia. Dodatkowo, dzięki zwiększeniu liczby aktywnych krawędzi rzeźby bieżnika, poprawia się trakcja.

Aby łatwo było dobrać oponę do rodzaju podłoża, producenci stosują oznaczenia literowe: S - opona drogowa; S/A - opona drogowa do użytku w lekkim terenie; A/T - allround/all-terrain, opona o dobrych właściwościach trakcyjnych, do użytku na drogach i poza nimi; M/T - opona terenowa; SA - opona do jazdy w terenie piaszczystym i kamienistym.

Stosownie do rodzaju opony, różne jest jej zachowanie w zakrętach. Szerokie opony sportowe, gdy są poddane działaniu sił bocznych, dają kierowcy znacznie wyraźniej odczuć moment obrotowy na kierownicy niż opony terenowe o wysokim bieżniku. Mniejsza wrażliwość na ruchy kierownicą wymaga od kierowców nienawykłych do jazdy samochodem obutym w opony terenowe szczególnej ostrożności.

Tekst Jürgen Stockmar
Zdjęcia MPI

Komentarze

 
 

Wypełnij to pole:

  • avatar
    zgłoś
    Bez odpowiednich opon w terenie nic nie da się zrobić. Jedna, uniwersalna opona na wszystkie rodzaje bezdroży nie istnieje - i pod tym względem nic się nie zmieni.
    auto motor i sport, 2008-03-19 11:26:51
ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij