Polityka prywatności - poznaj szczegóły » [ X ]
PODZIEL SIĘ

2


OCEŃ
4.3

Skrzynia DSG - koncert na 2 sprzęgła

Diabelsko szybka. Przy tym nie myli się oraz oszczędza paliwo. Wyższe stadium zautomatyzowanej skrzyni mechanicznej, czyli przekładnia z dwoma sprzęgłami. Coraz szybciej opanowuje świat.

2008-11-06
Skrzynia biegów DSG Sprzęgła są zamontowane współosiowo jedno w drugim. Ograniczeniem są wymiary - przez to, że muszą mieć mniejsześrednice, stosuje się sprzęgła wielopłytkowe (suche lub mokre). Sprzęgło 2 obsługuje inne biegi, niż jego towarzysz. Konstrukcja jest bardzo „szybka" - przełączanie sprzęgieł jest właściwie natychmiastowe, trwa zaledwie kilka milisekund.

Wsporcie zastosowana po raz pierwszy 25 lat temu, na uliczny debiut czekała do XXI wieku. Zabawę rozpoczął Volkswagen, który przez kilka lat jako jedyny miał w ofercie "dwa sprzęgła". Zalety przekładni typu DSG były powszechnie znane, ale ze względu na skomplikowaną i kosztowną konstrukcję nie wszyscy producenci byli przekonani co do jej przyszłości. Jedni wierzyli w coraz lepsze automaty, inni udoskonalali zautomatyzowane przekładnie mechaniczne z jednym sprzęgłem.

W największym uproszczeniu - przekładnia typu DSG to dwie skrzynie mechaniczne zamknięte w jednej obudowie. Każda ma swoje własne, niezależne sprzęgło. Jedna obsługuje biegi nieparzyste (zazwyczaj również bieg wsteczny), druga zaś - parzyste. Sprzęgła są umieszczone współosiowo, czyli "jedno w drugim", co wymaga zastosowania dwóch niezależnych wałków sprzęgłowych wewnątrz skrzyni. One również pracują jeden w drugim.

Zasada działania DSG jest prosta – to jak dwie skrzynie w jednej obudowie

Gwoździem programu jest to, że taka przekładnia pozwala na wstępny wybór biegów, czyli preselekcję. W dowolnej chwili mogą być wybrane dwa biegi - ten, który akurat służy do przekazywania napędu oraz ten, który za chwilę go zastąpi. Zmiana odbywa się błyskawicznie - odłącza się jedno i załącza drugie sprzęgło. Zmiana biegu na wyższy trwa kilka milisekund, praktycznie nie ma więc mowy o przerwie w przekazywaniu momentu obrotowego. Dla porównania, w najszybszych przekładniach z jednym sprzęgłem ten czas wynosi 60-80 milisekund.

Idealnie płynne zmiany pozwalają na automatyczny tryb pracy o komforcie na poziomie klasycznego automatu, czego nie potrafiła dotąd żadna inna zautomatyzowana skrzynia. Dodatkowo, wysoka sprawność przekładni typu DSG pozwala zmniejszyć zużycie paliwa dzięki wykorzystaniu właśnie trybu automatycznego. Podczas pracy przekładni nie ma bowiem strat jak w klasycznym automacie ze sprzęgłem hydrokinetycznym, DSG obcy jest efekt poślizgu sprzęgła. Kierowcę ucieszą lepsza dynamika i niższe zużycie paliwa niż te, jakie zapewnia tradycyjny automat oraz lepsze osiągi niż w wypadku skrzyni ręcznej. Wobec tego przestaje mieć znaczenie fakt, że skrzynia o dwóch sprzęgłach jest większa, cięższa i bardziej skomplikowana niż typowa przekładnia mechaniczna.

Skrzynie typu DSG szybko zaczynają dorastać do mocnych silników, coraz lepiej radząc sobie z przenoszeniem wysokich momentów obrotowych (pomijamy ekstremalny przypadek Bugatti Veyrona, którego przekładnia kosztuje prawdopodobnie tyle, co niezły dom). Duet sprzęgieł może mieć tylko stosunkowo nieduże wymiary, co z kolei ogranicza ilość ciepła, jaką mogą przyjąć ich okładziny. Jednak "dwa sprzęgła" wychodzą poza świat niedużych, dwulitrowych silników. Porsche, Nissan i BMW właśnie wypuściły na drogi przekładnie współpracujące z jednostkami o bardzo wysokich osiągach.

Żeby ta oszczędność i osiągi były możliwe, potrzebna jest niezwykle szybka mechanika plus kawał zaawansowanej elektroniki. Przekładnia typu DSG wymaga bardzo precyzyjnych danych od silnika, dotyczących prędkości obrotowej, obciążenia (np. masa zasysanego powietrza) oraz kąta otwarcia przepustnicy. Sterowanie skrzynią odbywa się jak w wypadku zaawansowanych automatów, co w normalnych warunkach oznacza jazdę na możliwie najwyższym biegu w imię oszczędności paliwa. W razie potrzeby sterownik potrafi jednak szybko dostosować się do sytuacji, np. pomijając biegi.


Porsche podaje, że redukcja z szóstki do dwójki (dla utrudnienia - obsługiwanych przez to samo sprzęgło) trwa 0,42 s i jest blisko trzy razy szybsza niż robi to automat. Automatyczne programy mają też funkcje rozpoznania typu kierowcy (m.in. poprzez częstość używania kickdownu) a także tego co w danej chwili dzieje się na drodze (jazda górska, po łuku, w warunkach zimowych itp.). W autach, w których ważny jest sprint z miejsca, "dwa sprzęgła" nie tylko poprawiają osiągi w porównaniu ze skrzynią mechaniczną, ale i oszczędzają sprzęt, obchodząc się ze sprzęgłem znacznie zdrowiej niż potrafi to większość kierowców. Z kolei tryb ręcznej zmiany biegów pozwala cieszyć się dynamiką i błyskawicznymi zmianami przełożeń bez zdejmowania nogi z gazu (co nie znaczy, że gaz nie jest na ułamek sekundy odejmowany przez komputer). I wreszcie, układ sterujący skrzyni gada nie tylko z silnikiem, ale również z układem stabilizacji (jeśli go nie ma, to z układem ABS). Wszystkie w kółko wymieniają się informacjami, co ma znaczenie w warunkach ekstremalnych.

SZYBSZA NIŻ SKRZYNIA "RĘCZNA", BARDZIEJ WYDAJNA NIŻ AUTOMAT

Ogólna zasada budowy skrzyń biegów wykorzystujących dwa sprzęgła jest taka jak w wypadku przekładni mechanicznych. Główna różnica polega na tym, że zamiast na dwóch, koła zębate są zamontowane na trzech wałkach. Na wejściu znajdują się dwa umieszczone współosiowo sprzęgła wielopłytkowe o różnej średnicy tarcz. Ilustracja pokazuje przekładnię S tronic z Audi Q5, w której sprzęgło zewnętrzne (o większej średnicy) współpracuje z wałkiem pełnym i obsługuje biegi nieparzyste (1, 3, 5 i 7). Z kolei sprzęgło wewnętrzne ma do pary wałek drążony i odpowiada za biegi parzyste oraz wsteczny (2, 4, 6, R). Biegi załączane są z wykorzystaniem synchronizatorów i sprzęgieł przesuwnych dobrze znanych ze skrzyń mechanicznych. Dzięki preselekcji nie traci się czasu na pracę synchronizatorów, która poprzedza włączenie każdego biegu (w klasycznej skrzyni mechanicznej odbywa się to w czasie wysprzęglenia).

Sterowanie (przełączanie biegów) dokonuje się za pośrednictwem elementów wykonawczych, czyli elektrycznie uruchamianych siłowników. Rozkaz zmiany biegu pochodzi albo od kierowcy w ręcznym trybie pracy, albo od sterownika w trybie automatycznym. Po załączeniu biegu moment napędowy wędruje do wałka wyjściowego jak w klasycznej skrzyni mechanicznej.

Piękno przekładni typu DSG polega na tym, że przemawia ona zarówno do wielu zdeklarowanych zwolenników ręcznej zmiany biegów, jak i do tych, którzy nie są specjalnie przywiązani do pedału sprzęgła, ale nigdy w życiu nie wpuściliby do swojego auta klasycznego automatu. Stąd taki wysyp skrzyń z dwoma sprzęgłami w ostatnim czasie. Volkswagen jest w trakcie zastępowania automatów przez DSG we wszystkich modelach z silnikiem umieszczonym poprzecznie, czyli we wszystkich opartych na platformie technologicznej Golfa (w tym Passat) oraz ich odpowiedników u Audi, Skody i Seata. Nowiutkie Q5 to pierwsze Audi z przekładnią typu DSG (zwaną S tronic), ożenioną z silnikiem montowanym wzdłużnie, przy czym w ofercie Q5 nie ma klasycznego automatu. Również z Porsche 911 niedługo znikną automaty zastąpione przez przekładnię PDK. BMW dziś ma swoją DCT w M3, jutro będzie miało w 335i coupé oraz cabrio (zamiast automatów, ma się rozumieć), a kto wie, gdzie wstawi ją pojutrze. Ford zbudował razem z firmą Getrag fabrykę dla swojej skrzyni Powershift na pewno nie po to, żeby oferować "dwa sprzęgła" jedynie w Focusie i Volvo C30. Skrzynię typu DSG oferuje też Dodge, w przyszłym roku do towarzystwa ma dołączyć Fiat, a Getrag pełną parą pracuje nad sklejeniem DSG z napędem hybrydowym. Przyszłość należy do dwóch sprzęgieł.

Tekst: Roman Popkiewicz

Komentarze

 
 

Wypełnij to pole:

  • avatar
    zgłoś
    Kolega HGW się myli !W C30 i S40 z silnikiem 2.0D można mieć skrzynię typu DSG ! :-)
    ~dreambrokers, 2009-02-25 08:17:09
  • avatar
    zgłoś
    W Volvo? To fajnie, że sobie zamontowałeś, bo w Volvo nie ma skrzyń dwusprzęgłowych...
    ~hgw, 2008-11-18 18:28:39
  • avatar
    zgłoś
    Właśnie u mnie w C30 jest taka skrzynia i bardzo ją polecam, świetne osiągi i rzeczywiście zmniejszony apetyt na paliwo.
    ~Nik, 2008-11-13 15:54:53
  • avatar
    zgłoś
    Diabelsko szybka. Przy tym nie myli się oraz oszczędza paliwo. Wyższe stadium zautomatyzowanej skrzyni mechanicznej, czyli przekładnia z dwoma sprzęgłami. Coraz szybciej opanowuje świat.
    auto motor i sport, 2008-11-06 12:58:26
ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij