Ciężarówki Jelcz jako baza dla wojskowych terenowych samochodów ratowniczo-gaśniczych Cz. 7

W okresie PRL fabryka w Jelczu, zwana wówczas Jelczańskimi Zakładami Samochodowymi, była głównym krajowym wytwórcą pożarniczych pojazdów ratowniczo-gaśniczych. Na podwoziach ciężarówek marki Star powstawały w niej odmiany szosowe (Star 21, 25) i uterenenowione (Star 244) klasy tonażowej średniej, natomiast na własnych podwoziach szosowych (Jelcz 315/325) wersje klasy tonażowej ciężkiej.

Ponadto, wzorem Czech, można rozważyć przyjęcie na stan nowoczesnych wariantów ratowniczo-gaśniczych z funkcją odkażania oraz likwidacji skażeń. W naszym przypadku za samochodową bazę do analogicznych zadań mogą służyć 4-osiowe, militarne – bez cywilnych odpowiedników – terenowe podwozia Jelcza, pochodzące z serii 882 – 882D.43 8x8 i 882.53 8x8. Oba bazują na tej samej koncepcji budowy i zawierają wiele tych samych kluczowych komponentów, a zasadnicze różnice między nimi wynikają z odmiennej kompletacji układu napędowego oraz specyfikacji – ostatecznego rodzaju wydłużonej kabiny załogowej.

REKLAMA

Oba te podwozia są klasyfikowane jako specjalne i mają układ napędowy 8x8. Przystosowano je do jazdy po drogach o twardej nawierzchni i po wytyczonych drogach w warunkach terenowych oraz do pokonywania przeszkód wodnych o głębokości do 1,2 m. Mogą pracować w zakresie temperatur od -30°C do +50°C i być zaopatrzone w dowolny rodzaj nadwozia uniwersalnego, specjalizowanego bądź specjalnego, w zależności od potrzeb zamawiającego oraz w granicach swoich możliwości technicznych. Rama ich podwozia wyróżnia się tradycyjnym układem drabinowym, z poprzeczkami i podłużnicami. Przednie mosty napędowe, z blokadami mechanizmów różnicowych, zawieszono mechanicznie na dwóch resorach półeliptycznych z wahaczami, uzupełnionymi przez dwa amortyzatory i stabilizator mechaniczny. Tylne tandemowe mosty napędowe też zawieszono mechanicznie – wahliwie na dwóch resorach piórowych półeliptycznych odwróconych – oraz połączono z ramą drążkami reakcyjnymi i wyposażono w blokady mechanizmów różnicowych – międzykołowych i międzyosiowego. Wszystkie mosty, zarówno przednie, jak i tylne, są przygotowane do instalacji systemu centralnego pompowania kół, a założono na nich wyłącznie pojedyncze ogumienie szerokoprofilowe z bieżnikiem terenowym, o rozmiarze 14.00R20. Standardowa specyfikacja obejmuje: wciągarkę hydrauliczną o sile uciągu 100 kN, ogrzewanie powietrzne niezależne od pracy silnika, ogrzewanie spalinowe wodne ułatwiające rozruch silnika, układ centralnego pompowania kół, urządzenie filtrowentylacyjne, koła z wkładką BEADLOCK umożliwiające krótkotrwały przejazd przy obniżonym ciśnieniu w oponach, klimatyzację oraz oświetlenie pozwalające na poruszanie się w warunkach nocnych. Wyposażenie opcyjne zawiera zaś m.in.: lampę szperacz do oświetlenia terenu, pomarańczową lampę błyskową, osłony metalowe siatkowe na lampy i lusterka boczne, światła operacyjne barwy niebieskiej, koła z wkładką VFI do krótkotrwałego przejazdu z oponą rozszczelnioną i wkładką absorbującą energię detonacji pod kołem czy malowanie kamuflażowe. Do napędu służą silniki FPT IVECO Cursor – 6-cylindrowe, rzędowe, z turbodoładowaniem przez turbosprężarkę o zmiennej geometrii łopatek turbiny VGT i chłodzeniem powietrza doładowującego, spełniające normę czystości spalin Euro 3. Przy czym w typie 882D.43 8x8 jest montowany słabszy i mniejszy, 10,3-litrowy Cursor 10 w nastawie o mocy maksymalnej 316 kW/430KM przy 2100 obr/min i maksymalnym momencie obrotowym 1900 Nm przy 1050-1590 obr/min, podczas gdy w 882.53 8x8 większy i mocniejszy, 12,9-litrowy Cursor 13, w wykonaniu o maksymalnych – mocy 393 kW/535 KM przy 1900 obr/min, momencie obrotowym 2350 Nm w zakresie od 1060 do 1600 obr/min. Układ przeniesienia napędu w obu przypadkach tworzą: jednotarczowe, suche sprzęgło, 16-biegowa, sterowana mechanicznie, zaopatrzona w przystawkę odbioru mocy skrzynia przekładniowa ZF – w 882.53 8x8 w wydaniu przygotowanym do przenoszenia wyższego momentu obrotowego – oraz 2-biegowa skrzynia rozdzielcza z międzyosiowym mechanizmem różnicowym blokowanym pneumatycznie, o przełożeniach szosa/teren.

Druga zasadnicza różnica, oprócz innych silników oraz skrzyń biegów i rozdzielczej, dotyczy kabin. Chociaż bowiem oba warianty dostają wydłużoną kabinę integralnie opancerzoną, ze ściętymi górnymi narożami, dla poprawy mobilności strategicznej – ułatwienia przerzutu aut koleją czy w ładowniach samolotów, ale w 882D.43 8x8 jest to kabina czterodrzwiowa, czteromiejscowa, a w 882.53 8x8 dwudrzwiowa, dwumiejscowa. Niemniej obie te kabiny zapewniają ochronę balistyczną załogi dla uzgodnionego z klientem poziomu według normy STANAG 4569 – obecnie poziomu 1. Ponadto w ich ścianie przedniej znajdują się dwa okna z płaskimi szybami pancernymi, w drzwiach szyby pancerne zamocowano na stałe, z kolei fotele kierowcy i pomocnika z amortyzacją pneumatyczną cechują się regulacją pionowego i poziomego odcinka lędźwiowego oraz pasami bezpieczeństwa i zagłówkami.

W bazowej, dotychczas dostępnej kompletacji 882D.43 8x8 – jako nośnik kontenerów z ramą podkontenerową przystosowaną do transportu i kotwiczenia kontenera 20-stopowego – charakteryzują: masa własna – zależna od wyposażenia pojazdu – 16500 kg, dopuszczalna ładowność 15500 kg, dopuszczalna masa całkowita 32000 kg, długość 11845 mm, szerokość 2550 mm, wysokość 3305 mm i rozstaw osi 4400/1400 mm. Dla 882.53 8x8 w roli bazy dla hakowego systemu załadowczego kontenerów, przystosowanego do załadunku, przewozu i rozładunku platform hakowych i kontenerów ISO 20"x 8", zgodnie z normą STANAG 2413, odpowiednie wartości mas i wymiarów prezentują się następująco: masa własna 18500 kg, ładowność dopuszczalna 13500 kg, dopuszczalna masa całkowita 32000 kg, długość 10500 mm, szerokość 2550 mm, wysokość 3330 mm i rozstaw osi 4400/1400 mm. Jednocześnie prędkość maksymalna dla obu wersji została określona na poziomie 85 km/h.

REKLAMA