REKLAMA

Czeska Tatra – wybitny specjalista od samochodowych specjałów. Cz. 1

Czeska Tatra jest firmą dość ciekawą – graczem średniej wielkości, skupionym na niszach, zdolnym wyprodukować i duże serie w pełni powtarzalnych odmian, i wydania niezwykle specyficzne, w zakresie ostatecznej kompletacji dobrane pod kątem konkretnego odbiorcy oraz powstające w liczbie nieraz sztuki, rzadziej kilku.

Producent
Fot. Producent

Taka potężna elastyczność stanowi bezpośrednią pochodną z jednej strony niezależności przedsiębiorstwa, z drugiej samej filozofii budowy przez niego pojazdów. W tym ostatnim obszarze trzeba przede wszystkim podkreślić, że Czesi dopracowali się ciekawego modułowego systemu komponentowego – idei modularyzacji konstrukcyjnej, udanie łączącej kluczowe własne podzespoły z ewentualnymi zamiennikami pochodzącymi od zewnętrznych renomowanych dostawców. Ta stale pogłębiana i poszerzana modularyzacja powoduje także, że dostępne wersje nie należy traktować jako ostateczne – docelowe propozycje, ale jako swoistą bazę, w której da się zmienić wybrane komponenty bądź pewne ustawienia wybranych kluczowych komponentów względem siebie. O tych doborach przeważnie decyduje wypadkowa możliwości – ograniczeń technicznych oraz wymagań danych nabywców. W szczególności takiemu zindywidualizowaniu podlegają:

REKLAMA
  • składowe układu napędowego,
  • w tym silniki i skrzynie biegów;
  • liczba osi; rozstawy osi;
  • kabiny.

Producent
Fot. Producent

W sferze silników w pierwszym rzędzie kwestia dotyczy wprowadzenia mocniejszych wariantów. Z firm zewnętrznych mogą je dostarczać Deutz, MTU, Cummins i Caterpillar. Przy czym wyroby MTU, Cummins i Caterpillar są chłodzone cieczą, wyroby Deutz powietrzem, analogicznie jak własne produkty Tatry.

W zakresie skrzyń biegów wytwórca oprócz swoich własnych przekładni mechanicznych i zautomatyzowanych poleca zaś w pełni automatyczne amerykańskie skrzynie Twin Dics i Allison, zdecydowanie podnoszące właściwości jezdne, komfort prowadzenia i najważniejsze – przenoszące wyższy moment obrotowy. W rezultacie użytkownik nie musi polegać wyłącznie na jednym dostawcy tych agregatów i dzięki temu może idealnie dopasować strukturę dostaw – kompletację aut do swoich już funkcjonujących systemów wsparcia logistycznego. Ponadto stosowanie tych zewnętrznych komponentów niekiedy okazuje się wręcz niezbędne, by być w stanie lepiej zaspokoić wymagania odbiorców. W tym wymiarze, będąc podmiotem niezależnym, Tatra może więc uzyskać istotną przewagę konkurencyjną nad dużymi koncernami, generalnie stosującymi jedynie swoje kluczowe części. Poza tym u Tatry ta modułowość – w granicach ograniczeń eksploatacyjnych – oznacza możliwość znacznego wydłużania centralnej rury i dodawania kolejnych rzędów półosi wahliwych. W takiej sytuacji wyzwania związanego z wydłużaniem nie stanowi – jak przy klasycznej ramie podwozia i sztywnych osiach – długość sama w sobie, bo dłuższą rurę i kolejne moduły osi da się wprowadzać relatywnie łatwo a pojazd zbytnio nie traci swojej dzielności terenowej, lecz możliwość w miarę swobodnego zawracania i skręcania przez taką mega-wieloosiową odmianę. W efekcie Tatra ma w swojej ofercie „drogowe" podwozia 5-, 6- a nawet 8-osiowe, w układach napędowych odpowiednio 10x10, 12x12 i 16x8. Generalnie dzisiaj możliwe jest złożenie wersji o liczbie osi od 2 do 8. Przy tym osie mogą się cechować odmienną nośnością, w zależności od ostatecznej konfiguracji konkretnego typu. Maksymalne wartości nacisków określono na: przód – oś napędzana i sterowana – 9000 kg, oś nienapędzana i sterowana – 10000 kg, tył – oś niekierowana, napędzana bądź nienapędzana – 16000 kg. W efekcie dopuszczalna masa całkowita modelu 5-osiowego technicznie może dochodzić do 60000 kg.

Warto tu jeszcze wskazać, że realna masa całkowita zależy też od prędkości, wskutek czego wraz z jej obniżaniem masa ta może (czasowo) wzrastać. W dodatku odbiorca może zamówić zawieszenie mechaniczne lub coraz częściej stanowiące normę pneumatyczne, oparte na kombinacji poduszek powietrznych i resorów piórowych. Do tego rozstawy osi mogą być dobierane pod kątem wymogów użytkowników oraz przy uwzględnieniu wymagań i ograniczeń technicznych (odpowiedni rozkład nacisków na osie), wynikłych z rozmieszczenia osprzętu czy/i lokalizacji siodła o danym nacisku maksymalnym. Co więcej, osie mogą być ustawiane w różnych układach, przykładowo 2+2+1, 1+3, 2+2+2, 3+2+2, 3+2+3, a osie tylne mogą być skręcane przeciwbieżnie w stosunku do kierowanych kół osi przednich, dla redukcji promienia skrętu i tym samym poprawy manewrowości. Wreszcie istnieją poważne alternatywy co do samych kabin i sposobu ich osadzenia.

Producent
Fot. Producent

Obecnie można wybierać między następującymi kabinami podstawowymi:

  • tradycyjna cywilna z serii TERNNo1, dostępna jako krótka-dzienna, długa, w tym z podwyższonym dachem, oraz wydłużona, załogowa, czterodrzwiowa, 6-7-osobowa;
  • obniżona, militarna, tzw. kanciasta, z płaskimi wszystkimi powierzchniami, zamontowana nieco niżej i wysunięta do przodu, pochodząca z hybrydowej serii Force, występująca jako krótka-dzienna, długa 4-osobowa, w tym z nadbudówką nieco zwiększającą wewnętrzną przestrzeń życiową, lub wydłużona, załogowa, czterodrzwiowa;
  • cywilna zapożyczona od DAF-a, z jego rodziny ciężarówek klasy tonażowej ciężkiej CF, u Tatry stosowana w gamie Phoenix jako krótka-dzienna, długa oraz długa z podwyższonym dachem.

Ponadto kabiny z serii TERRNo1 i Force mogą być instalowane całkowicie przed osią przednią, dla wydłużenia powierzchni do załadunku oraz przede wszystkim uzyskania dużej wolnej przestrzeni nad kabiną. Tego typu rozwiązania zamawiane są zazwyczaj pod podnośniki, żurawie z ramionami wysuwanymi teleskopowo, wiertnice czy pozostałe specjalistyczne urządzenia. Inny rodzaj ładunku stanowią rury, w odniesieniu do przewozu których maksymalny wzrost dostępnej wolnej przestrzeni nad kabiną ma na celu uzyskanie jak największej – najdłuższej wolnej przestrzeni na jednym poziomie, tak by bez większych problemów dało się przemieszczać długie rury o średnicy przekraczającej nawet 1,5 m.

zobacz galerię

Komentarze

 
DODAJ KOMENTARZ
REKLAMA