REKLAMA

Historia Irizara Cz. 1

Irizar powstał w 1889 roku, a jego założycielem był przedsiębiorca baskijski posługujący się dialektem Gipuzkoan – José Antonio Irizar.

Zadecydował on o zmianie profilu działania podmiotu z produkcji stalowych elementów wyposażenia dla powozów na rzecz wejścia w świat transportu pasażerskiego. W końcówce XIX wieku ten jego biznes rodzinny osiągnął bardzo wysoki poziom rozwoju i nastąpiła koncentracja na wytwarzaniu eleganckich powozów i karet. Ta działalność była kontynuowana przez prawie trzy dekady. W latach 20. XX wieku następowało jednak nieuniknione stopniowe przechodzenie od trakcji zwierzęcej do tej realizowanej przez pojazdy silnikowe. Na fali tej transformacji w branży wytwórców nadwozi Irizar zbudował swój pierwszy autobus z napędem mechanicznym – 22-miejscowy pojazd z nadwoziem na podwoziu nabytym we Francji przez odbiorcę – Juliána Apaolaza. Ciekawa maska silnika tego pojazdu w kształcie krokodyla uczyniła go jednym z najbardziej popularnych środków transportu w tym okresie.

REKLAMA

Niemniej dopiero po drugiej wojnie światowej firma stopniowo zaczęła stosować stal w budowie autokarów. Jej pierwszy ręcznie zrobiony pojazd z półmetalową zabudową pojawił się na rynku w 1948 roku, reprezentując niesamowity wręcz krok naprzód w dziedzinie wzornictwa oraz innowacyjności. Kolejny taki istotny krok wykonano w 1952 roku, wraz z wprowadzeniem półmetalowej konstrukcji na podwoziu niemieckiego Büssinga. Wykorzystano tu drewnianą strukturę nośną zaopatrzoną w metalowe połączenia i po raz pierwszy pokrytą z zewnątrz arkuszami blachy. Ten miejski autobus zawierał kilka innowacji, wypływających z doświadczenia braci Irizar.

Niezwykle istotne zmiany w samym podmiocie zaszły w latach 50. i 60. W latach 50. jego struktura stopniowo kształtowała się, a w latach 60. w sensie prawnym i formalnym został on publiczną spółką akcyjną, w sensie realnym zaś rodzajem spółdzielni – kooperatywy należącej do jej właścicieli. W latach 60. kilka kilometrów od Ormaiztegi, w Mondragon narodziła się bowiem idea przemysłowej spółdzielni w Kraju Basków. Tę filozofię bracia Irizar zaadoptowali, włączając zatrudnionych – robotników w przyszłość przedsiębiorstwa. Tym samym dali im – jako partnerom – prawo udziału w zarządzie oraz zarządzaniu. Był to zatem typowy akcjonariat pracowniczy, z akcjami rozprowadzonymi jedynie wśród określonego grona posiadaczy – osób zatrudnionych w zakładzie. W 1963 roku Irizar został zatem „akcyjną” spółdzielnią założoną przez 60 członków. W ten sposób zaszła transformacja pozwalająca firmie na kontynuowanie własnego – organicznego wzrostu i rozwoju, z jednej strony z poszanowaniem dla zatrudnionych, z drugiej z zachowaniem swoistego zobowiązania do rozwoju produktu i bycia innowacyjnym (innowacji).

Ponadto w latach 60. rozpoczął się nowy etap konsolidacji produktów oraz otwierania nowych rynków. Na początku autokary wytwarzano dla odbiorców w Kraju Basków. Potem, jako uzupełnienie, zaczęto rozszerzać grono odbiorców o tych pochodzących z innych części Hiszpanii, w tym z Madrytu, Barcelony, Malagi i Sewilli. Poza tym w połowie lat 50. coraz większe znaczenie zaczęło odgrywać wzornictwo. Tu za taką datę symboliczną firma podaje 1956 rok, kiedy zbudowała pierwsze egzemplarze na podwozach Pegaso z silnikiem wysokoprężnym. Znaczenie wzornictwa znalazło swoje dobitne potwierdzenie zresztą już wkrótce, bo w 1957 roku. Nowoczesny autokar dla Auto-Pullman zwracał uwagę swoją niezwykle nowatorską stylistyką.

zobacz galerię

Komentarze

 
DODAJ KOMENTARZ
REKLAMA