Historia wojskowych typoszeregów MAN SX, FX, LX, MX i HX Cz.2

MAN oferował bardzo szeroką gamę pojazdów nadających się do wykorzystania przez siły zbrojne. W sferze kompletacyjnej pojazdy te tworzyły trzy powiązane ze sobą komponentowo linie: cywilną zmilitaryzowaną, hybrydową – cywilno-militarną oraz typowo militarną. Pierwsza obejmowała wersje cywilne poddane militaryzacji o różnej szerokości i głębokości, druga cywilne zmilitaryzowane wykorzystujące też ważne elementy z szeregu wojskowego, trzecia zaś wojskowe, oparte na tych cywilnych częściach, jak silniki, skrzynie biegów i rozdzielcze, których wytwarzanie w małych ilościach wyłącznie dla armii nie wykazywało rachunku ekonomicznego i uzasadnienia zbbrojeniowego.

Historia produktów - spojrzenie wstecz

KAT.I.

Korzenie HX i SX sięgają lat 70. ubiegłego wieku. 4 grudnia 1975 roku były organ zaopatrzeniowy BWB zlecił firmie MAN opracowanie kolejnej generacji ciężarówek, określonej jako „LKW KAT I mil gl” (= ciężarówka kategorii 1, zmilitaryzowana i przystosowana do jazdy w terenie). Pojazd zaprojektowano tak, aby mógł podążać w terenie za czołgami podstawowymi Leopard 1 i Leopard 2, a tym samym musiał osiągnąć klasę mobilności A zdefiniowaną w modelu przegotowanym przez specjalistów z Trewiru. Auta te były dostarczane od 1976 do 1982 roku. Klasy ładowności wahały się od pięciu do dziesięciu ton. Dlatego modele te dosyć szybko stały się znane jako „od 5 do 10 ton” i służyły głównie jako środki wsparcia logistycznego oraz nośniki różnorodnych systemów uzbrojenia.

REKLAMA

Zmieniające się wymagania i nowe systemy uzbrojenia wymagały jednak dalszego rozwoju tego pokolenia – stąd pojawiła się generacja określana jako KAT IA1 i powstająca w latach 1987–1993. Ciężarówki te są także znane jako „trzecia generacja”. Warianty te należały do klas nośności – ładowności taktycznej od 5 do 15 ton i nadal były napędzane chłodzonymi powietrzem jednostkami KHD. Wytwarzano je w wielu wydaniach docelowych, w tym jako jako nośniki systemowe dla mostów pontonowych, mostów szturmowych, składanych płyt drogowych i pojazdów dla systemów przeciwlotniczych Roland i Patriot.

Ogólnie te pojazdy transportowe i specjalnego przeznaczenia, podczas zimnej wojny wdrażane jako pojazdy pierwszej linii, przez lata użytkowania nie raz udowodniły swoje zalety, również gdy były już wykorzystywane przez Bundeswehrę do nieco innych zadań, niż te, do których realizacji je bazowo przewidziano. Rodzina SX towarzyszyła bowiem przejściu Bundeswehry z armii obronnej i przygotowanej do masowej wojny konwencjonalnej (w tym pancerno-atomowej) do zorientowanej operacyjnie – armii ekspedycyjnej, uczestniczącej w działaniach m.in. w Somalii, na Bałkanach czy w Afganistanie. Wszędzie tam te wysoce mobilne ciężarówki wojskowe KAT I stanowiły trzon logistyki taktycznej niemieckich sił zbrojnych. Dość stwierdzić, że jeszcze w połowie drugiej dekady tego stulecia Bundeswehra obsługiwała od 3000 do 3500 aut z serii KAT I, a ich czwarty przegląd fabryczny zaplanowano na 2016 rok, co miało wydłużyć żywotność tego taboru do ponad 40 lat. Ta liczba podkreśla zarówno jakość, jak i solidność rodziny KAT I, docenianej przez wiele pokoleń żołnierzy.

  KAT I KAT I A1 KAT I A1.1
Dostawy w latach 1976 - 1982 1997 - 1993 1979 - 2001
Silniki KHD – chłodzone powietrzem KHD – chłodzone powietrzem MAN – chłodzone cieczą
4x4 3,170 200                  -
6x6 2,160 185 127
8x8 2,345 800 452

Kilka lat temu RMMV-MAN ostatecznie zrezygnował z dalszego wytwarzania typowo militarnych ciężarówek kategorii SX. Jako zasadnicze powody stojące za podjęciem takiej decyzji wskazywano:

  • spadającą liczbę zamówień;

  • relatywnie wysokie koszty produkcji przekładające się na wyższą cenę rynkową;

  • możliwość wykonywania przez najnowsze HX2 wielu zadań równie efektywnie, jak przez SX – ewentualne niedostatki w mobilności taktycznej i strategicznej liczni klienci uznali za mniej istotne, szczególnie jeśli w tej analizie uwzględniło się różnice w cenie między 4-osiowym SX i odpowiadającym mu 4-osiowym HX.

Trzeba też obiektywnie stwierdzić, że przez ostatnie niemal dwie dekady najpierw sam MAN, potem już RMMV-MAN praktycznie nie inwestował w dalszy rozwój SX. Z kilku wydań bazowych – podwozi 2-, 3- i 4-osiowych zostało wyłącznie jedno podwozie 4-osiowe, do tego dostępne występujące tylko z silnikiem D20 w nastawie o mocy maksymalnej 440 KM i maksymalnym momencie obrotowym 2100 Nm. W pewien naturalny sposób powodowało to oczywiście spadek zainteresowania nabywców wejściem w posiadanie SX. W rezultacie to sam MAN „grzebał” SX, tak jak kiedyś to umiejętnie uczynił z LX i naszymi Starem 1444, cały swój wysiłek promocyjno-marketingowy skupiając na HX oraz wykonaniach cywilnych zmilitaryzowanych.

zobacz galerię

Komentarze

 
DODAJ KOMENTARZ
REKLAMA