Ceny paliw w Polsce – 6 zł za litr przekroczone, co dalej?

Ceny paliw rosną w szybkim tempie i przekroczyły już granicę 6 zł za litr. Co wpływa na cenę benzyny na stacjach paliw, jakie podatki wchodzą w skład ceny paliwa i czy paliwa syntetyczne mogą być rozwiązaniem?

Stacja paliw Shutterstock
Stacja paliw, fot. shutterstock
  • Na stacjach paliw 6 zł za litr benzyny to już norma, a będzie drożej
  • Podatki i opłaty to przeszło połowa ceny każdego litra paliwa na stacjach
  • Paliwa syntetyczne realną alternatywą dla tradycyjnych paliw kopalnych

Wzrost cen paliw na stacjach słusznie niepokoi kierowców. Jeszcze półtora roku temu cieszyliśmy się z tego, że na stacjach paliw za litr benzyny płaciliśmy zaledwie 4 złote, tymczasem teraz jeden litr przekroczył już rekordowe 6 złotych i końca podwyżek nie widać. Obserwujemy przy tym ciągłe wahania cen ropy naftowej, co bezpośrednio wpływa na ceny paliw, ale to też nie wszystko.

Poniżej piszemy m.in. o tym, z czego składa się cena 1 litra paliwa i jak dużą jej część stanowią podatki, a także kiedy i dlaczego ceny na stacjach paliw były rekordowo wysokie i rekordowo niskie. Spróbujemy ocenić, jaka czeka nas przyszłość, jaki udział w niej mieć będą paliwa syntetyczne, a także pomożemy obliczyć realne zużycie paliwa samochodu z użyciem prostego kalkulatora spalania.

Zamów e-wydanie magazynu "auto motor i sport" - teraz o 30% taniej!

Dołącz do nas na Facebooku i bądź na bieżąco z motoryzacyjnymi newsami!

Ceny paliw na rekordowych poziomach

Obecnie litr benzyny na stacjach paliw kosztuje już przeszło 6 złotych, ale pamiętamy, że podobne poziomy mieliśmy niemal dekadę temu. I rzeczywiście, w 2012 roku ceny paliw wzrosły do okolic 6 zł/litr. Co było wtedy bezpośrednią przyczyną? Rosnące napięcie wokół Iranu, związane ze sporem wokół irańskiego programu atomowego. Wprowadzane wówczas przez Zachód sankcje gospodarcze, a z drugiej strony działania Teheranu związane z blokadą cieśniny Ormuz, którą transportowane są spore ilości ropy naftowej, wywołały silne wzrosty cen paliw na świecie.

Później ceny paliw na stacjach ustabilizowały się, aż do czasu wybuchu pandemii w 2020 roku, kiedy to świat na wiele tygodni dosłownie zamarł, wstrzymując transport i loty. Załamanie światowego popytu na ropę naftową sprawiło, że po raz pierwszy w historii jej notowania na amerykańskim rynku były ujemne, w przypadku kontraktów terminowych z odbiorem planowanym na maj. Oznacza to, że sprzedawcy musieli zapłacić za to, by ktoś odebrał od nich ropę. Poskutkowało to tym, że w marcu 2020 roku na stacjach paliw w Polsce płaciliśmy około 4 złotych za litr benzyny, a na niektórych stacjach paliw nawet poniżej 4 zł/l.

Teraz jednak, gdy rynek globalny podnosić się po kryzysie, ceny paliw znów zaczęły rosnąć, i to gwałtownie. Drożeje ropa naftowa, a w przypadku Polski stosunkowo słaba jest złotówka, co dodatkowo podnosi ceny paliw na stacjach. Na ceny paliw wpływa dodatkowo pora roku – przed zimą paliwa drożeją. Ale to nie koniec. Jak mówi Urszula Cieślak, analityk BM Reflex, z niepokojem patrzeć trzeba na ceny biokomponentów, których notowania rosną nawet szybciej, niż ropy naftowej.

Pozostaje pytanie, dlaczego teraz cena paliwa jest wyższa niż wtedy, kiedy baryłka ropy naftowej osiągała rekordowy pułap, o wiele wyższy niż obecnie (było to w roku 2008, a później jeszcze drogo było w latach 2011-14)? Tu przyczyny upatrywać należy także m.in. w podatkach, które zostały wprowadzone w minionych latach – w 2018 roku była to tzw. opłata emisyjna w wysokości 8 groszy, a w 2020 roku opłata paliwowa wzrosła o około 1 grosz. W sumie tych podatkowych obciążeń jest już naprawdę sporo. Pora odpowiedzieć na pytanie, ile dokładnie.

Co składa się na cenę paliwa?

Poziom cen na stacjach paliw ustalają właśnie podatki, zawarte w cenie litra paliwa, a obecnie wynoszą one przeszło połowę tej ceny.

Na cenę 1 litra benzyny 95 na stacji paliw składają się:

  • koszt zakupu w rafinerii – 48 proc.
  • akcyza – 26 proc.
  • VAT – 19 proc.
  • marża detaliczna – 4 proc.
  • opłata paliwowa – 3 proc.

Na cenę 1 litra oleju napędowego na stacji paliw składają się:

  • koszt zakupu w rafinerii – 51 proc.
  • akcyza – 20 proc.
  • VAT – 19 proc.
  • opłata paliwowa – 6 proc.
  • marża detaliczna – 6 proc.

Jak sprawdzić ceny paliw na stacjach? Ile kosztuje litr paliwa?

Ceny paliw na stacjach dostępne są w internecie, po wpisaniu w wyszukiwarkę odpowiedniego hasła, na przykład z dokładną nazwą i lokalizacją stacji. Powstało też wiele serwisów, które na bieżąco monitorują zmiany i podają aktualne ceny na danych stacjach paliw. Nie ma jednak jednej, ogólnej bazy, zawierającej absolutnie wszystkie placówki, a te, które są, nie zawsze podają dane z bieżącego dnia i w dużej mierze bazują na danych, wprowadzanych przez samych użytkowników.

Ile kosztuje obecnie litr paliwa na stacjach w Polsce? Według danych na dzień 10.11.2021 r. średnie ceny paliw na stacjach wynoszą:

  • Pb95 - 5,99 zł/l
  • Pb98 - 6,26 zł/l
  • ON - 5,99 zł/l
  • LPG - 3,26 zł/l

Na konkretnej, przykładowej stacji paliw ORLEN w Kielcach, ceny nie odbiegają znacząco od średniej i wynoszą obecnie, na dzień 10.11.2021 r.:

  • Pb95 - 5,99 zł/l
  • Pb98 (Verva) - 6,22 zł/l
  • ON - 5,99 zł/l
  • ON (Verva) - 6,22 zł/l
  • LPG - 3,34 zł/l

Jak obliczyć spalanie samochodu – kalkulator spalania

Wysokie ceny paliw skłaniają kierowców do oszczędzania, a z tym wiąże się konieczność choćby wprowadzenia zasad eco-drivingu czy dokładnego liczenia zużycia paliwa samochodu. Oto prosty wzór na obliczenie realnego spalania:

Jak obliczyć spalanie samochodu?

  • Zatankuj samochód do pełna (np. do drugiego odbicia pistoletu)

  • Wyzeruj licznik przebiegu lub zapisz jego dokładne wskazanie

  • Pokonaj jak największy dystans

  • Zatankuj ponownie do pełna, zapisz liczbę litrów i liczbę przejechanych kilometrów

  • Oblicz spalanie wg prostego wzoru: zatankowane litry paliwa podziel przez liczbę kilometrów, a wynik pomnóż przez 100; Wzór: ('x litrów' : 'x kilometrów') * 100 = średnie spalanie

Zobacz także: jak obliczyć spalanie, ile przejedziesz na rezerwie?

Samochody elektryczne i paliwa syntetyczne – realna alternatywa?

Jaka czeka nas przyszłość, w dobie popularyzacji samochodów elektrycznych i drożejącego paliwa? Można spodziewać się stopniowego, coraz mocniejszego odwrotu od samochodów z napędem spalinowym, których koszty eksploatacji będą stale rosły, w związku z rosnącymi cenami paliw. Ale także cena zakupu już teraz mocno wzrasta, dodatkowo przyspieszana panującym na świecie kryzysem związanym z brakiem w dostawach półprzewodników oraz stale zaostrzanymi normami emisji spalin. Te ostatnie wymuszają na producentach inwestycje w rozwój technologii i systemów oczyszczania spalin, za co w rezultacie płacą klienci.

W niedalekiej przyszłości drogie w zakupie i eksploatacji pojazdy spalinowe będą tracić na rzecz pojazdów elektrycznych, które z kolei cenami zrównają się z autami spalinowymi. Niestety jednak nie przez obniżki cen „elektryków”, bo te, jeśli w ogóle, będą raczej niewielkie, co raczej przez dalszy wzrost cen pojazdów z tradycyjnym napędem.

Pozostaje jeszcze pytanie o paliwa syntetyczne, tak zwane e-paliwa, których produkcja już rusza, a które redakcja auto motor i sport już miała okazję testować w praktyce. Korzyści z ich stosowania to przede wszystkim niska emisja szkodliwych związków, mniej cząstek stałych i neutralność dla klimatu pod względem emisji CO2. W e-paliwie chodzi o wykorzystanie czystej, pochodzącej z wiatru energii oraz dwutlenku węgla pobieranego z atmosfery do wytworzenia najpierw wodoru, później metanolu, a następnie przekształcenie go w benzynę – czy raczej w e-benzynę.

Takie e-paliwo mogłoby zastąpić benzynę pochodzącą ze źródeł kopalnych, wykorzystywaną do zasilania silników obecnie eksploatowanych aut. Od 2022 roku możliwe będzie wyprodukowanie 130 tysięcy litrów takiego paliwa, w 2026 roku ma to być 550 milionów litrów. Problemem pozostaje koszt. Obecnie za litr paliwa syntetycznego trzeba zapłacić około 8 euro, a docelowo mówi się, że ma kosztować mniej więcej tyle, ile dziś kosztuje litr tradycyjnego paliwa już po opodatkowaniu. Dodając do tego wszelkie daniny i obciążenia, otrzymamy cenę o połowę wyższą niż za konwencjonalne paliwo.

Co istotne, paliwo syntetyczne, jakkolwiek drogie, jest paliwem przyszłości. Jeśli nie na wielką skalę w samochodach osobowych, to na pewno w przypadku ciężkiego transportu czy lotnictwa. W transporcie powietrznym nie ma bowiem obecnie realnej alternatywy dla paliw, a zastosowanie e-paliwa realnie obniżyłoby emisję CO2.

Stacje paliw w Polsce

Najnowsze szacunki POPiHN pokazują, że sieć stacji paliw – obejmująca stacje paliw ogólnodostępne, sprzedające co najmniej benzyny silnikowe i olej napędowy – liczyła na koniec 2020 roku 7 739 obiektów. W porównaniu do danych z końca 2019 r. liczba ta była większa o 111 obiektów. Wzrost liczby stacji paliw wynika m.in. z udzielenia nowych koncesji na sprzedaż paliw.

Bezapelacyjnym liderem na polskim rynku jest PKN ORLEN, posiadająca na koniec 2020 roku aż 1811 stacji. Na drugim miejscu znalazła się sieć stacji BP, mająca 570 placówek, a trzecie miejsce zajmuje Grupa LOTOS, z 513 stacjami paliw w Polsce. Koncerny krajowe, choć w coraz mniejszej skali, to jednak nadal operowały z wykorzystaniem czterech brandów: ORLEN i BLISKA w przypadku PKN ORLEN oraz LOTOS i LOTOS OPTIMA w przypadku Grupy LOTOS. Zielonych stacji PKN ORLEN z logo BLISKA ubyło o 11 obiektów i na koniec roku było ich tylko 25. Liczba ekonomicznych stacji Grupy LOTOS zmniejszyła się o 8 do 186.

Wzrosła liczba stacji pracujących pod logo koncernów zagranicznych działających w Polsce. Na koniec 2020 r. pod ich brandami działało 1 569 obiektów – o 26 więcej niż w roku poprzednim. W segmencie niezależnym najlepszą dynamikę rozwoju notowała sieć MOYA. Dobrze rozwijały się też inne sieci prywatne, jak Grupa Pieprzyk, czy AVIA.

Które stacje paliw dominują w Polsce?

  • PKN ORLEN – 1811 stacji paliw
  • BP – 570 stacji
  • Grupa LOTOS – 513 stacji
  • Shell – 423 stacje
  • CircleK – 368 stacji
  • Moya – 303 stacje
  • stacje przymarketowe – 187 stacji
  • Amic – 116 stacji
  • Total – 43 stacje

Oprócz tego w Polsce znajduje się 2175 stacji niezależnych oraz 1181 stacji będących w sieciach prywatnych.

REKLAMA

Komentarze

 
DODAJ KOMENTARZ
REKLAMA