Pasy bezpieczeństwa w samochodzie - mity i fakty

Mimo że auta mają obecnie bogate wyposażenie, wiele poduszek powietrznych i zaawansowane technicznie systemy bezpieczeństwa reagujące w sytuacjach, kiedy może dojść do zderzenia, jeśli pasażerowie nie mają zapiętych pasów, ryzyko obrażeń jest bardzo duże. Pasy są wciąż podstawą bezpieczeństwa w samochodzie.

Pasy bezpieczeństwa Shutterstock
Pasy bezpieczeństwa

Trzypunktowe pasy bezpieczeństwa wynalazł Nils Bohlin, a firmą, która wprowadziła je do samochodów, było Volvo. W 1959 roku, jako pierwszy samochód, został w nie wyposażony seryjny model tej marki - PV544. Jak wszystko, co nowe, nie spotkały się one jednak z pozytywnym przyjęciem, a wręcz przeciwnie - były krytykowane jako element, który odbiera pasażerom wolność.
Z czasem zdobyły jednak popularność, zostały docenione za skuteczność i stały się obowiązkowym elementem wyposażenia samochodów, a pasażerowie zostali zobowiązani przepisami ich zapinania. W Polsce od 1983 r. musieli to robić pasażerowie siedzący z przodu auta jadącego poza terenem zabudowanym, a od 1991 r. również ci siedzący na kanapie poruszający się samochodem również w terenie zabudowanym.

REKLAMA

Dlaczego niektórzy jednak nie zapinają pasów bezpieczeństwa?

Mimo że skuteczność pasów w ratowaniu życia pasażerów została wielokrotnie potwierdzona w badaniach i jest ona bezsporna, ze statystyk wynika, że wciąż są kierowcy i pasażerowie, którzy ich nie używają. Częściej pasy zapinają osoby siedzące z przodu, rzadziej pasażerowie siedzący na kanapie. Można to uznać za niewiarygodne, ale wśród kierowców krąży sporo mitów i fałszywych przekonań na temat pasów. Jednym z nich jest twierdzenie, że pasy mogą uniemożliwić wydostanie się z płonącego samochodu, ale jeśli zestawić je z liczbą wypadków, które zakończyły się pożarem auta, okazuje się, że w Polsce w 2020 roku zanotowano 2 zagrażające życiu pożary auta, co daje 0,3% ogółu wypadków. Są też osoby, które uważają, że podczas wypadku lepiej wypaść z auta, niż zostać w nim uwięzionym, tymczasem z badań wynika, że przy wyrzuceniu ciała przez przednią szybę ryzyko odniesienia poważnych ran jest 25 razy większe, a ryzyko śmierci 6 razy większe. Inną częstą opinią jest twierdzenie, że na krótkich dystansach, np. z domu do sklepu, przy niewielkiej prędkości niezapięta w aucie osoba nie odniesie poważnych obrażeń w wypadku. A okazuje się, że nawet przy bardzo niskiej prędkości występują siły, których pasażer nie jest w stanie opanować, np. już przy 14 km/h przy uderzeniu w stałą przeszkodę siła uderzenia odpowiada 8-krotności masy ciała. Człowiek siedzący na przednim fotelu bez zapiętych pasów bezpieczeństwa może zginąć przy czołowym zderzeniu z przeszkodą już przy prędkości 30 km/h, natomiast przy uderzeniu w stałą przeszkodę z prędkością 50 km/h ciało jest wyrzucane z auta z siłą 2,5 tony. Poza tym kierowca lub pasażer, który bez zapiętych pasów jeśli zderzy się z niewielką prędkością jest narażony na uderzenie przez poduszkę powietrzną, co w konsekwencji może doprowadzić do niebezpiecznych obrażeń głowy. Poduszki powietrzne zaprojektowane są tak, by ratować życie więc w niektórych sytuacjach (np. podczas wypadku z niewielką prędkością) energia z jaką uderzają w człowieka może być większa od tej potrzebnej w danej sytuacji.

Pasy bezpieczeństwa Shutterstock
Pasy bezpieczeństwa

Również ciało pasażera siedzącego na kanapie, więc poza tym, że sam może stracić życie, stanowi zagrożenie dla osób siedzących z przodu. Nawet kobiety, które są w wysokiej ciąży i są zwolnione z obowiązku zapinania pasów, powinny ich jednak używać, bo jest to bezpieczniejsze dla nich i ich nienarodzonego dziecka. W tym wypadku ważne jest, by pas biodrowy było odpowiednio ułożony - powinien przebiegać nad udami, a nie na wysokości brzucha, a pas barkowy musi znajdować się między piersiami. Wszystkie odcinki powinny przylegać do ciała i być dociągnięte. Kobiety mogą też stosować specjalne adaptery na pasy, które zwiększają komfort jazdy, nie są one jednak popularne w Polsce.

Kto nie musi zapinać pasów bezpieczeństwa

Są osoby i grupy zawodowe zwolnione z obowiązku zapinania pasów w aucie. Należą do nich:

  • osoby z zaświadczeniem lekarskim o przeciwwskazaniu do używania pasów bezpieczeństwa
  • osoby chore lub niepełnosprawne przewożone na noszach lub w wózku inwalidzkim
  • kobiety w widocznej ciąży
  • taksówkarze
  • instruktorzy jazdy i egzaminatorzy
  • pracownicy służb mundurowych
  • konwojenci podczas przewożenia pieniędzy
  • członkowie zespołu medycznego w czasie udzielania pomocy.

Pozostałe osoby, jadące samochodem, mają obowiązek pasy zapinać, jeśli tego nie zrobią, grozi im mandat w wysokości 100 zł i 2 punkty karne. Kierowca powinien się upewnić, czy wszyscy w pojeździe mają zapięte pasy. Jeżeli tego nie zrobi, naraża się na kolejne 100 zł mandatu i 4 punkty karne. Jeśli natomiast upomniał pasażerów, aby zapięli pasy, a nie był świadomy, że osoby podróżujące nie zastosowały się do polecenia, mandatu nie zapłaci, a zapłaci go każdy pasażer, który nie zapiął pasów (100 zł).

Pasy bezpieczeństwa Shutterstock
Pasy bezpieczeństwa

Pas bezpieczeństwa musi być dobrze zapięty

To bardzo ważne, bo jeśli nie przylega dobrze do ciała i nie jest dociągnięty, w razie wypadku sam może spowodować obrażenia. Jego górna część powinna być umieszczona blisko szyi, a nie na żebrach, bo podczas zderzenia mogą zostać złamane, a nawet przebić płuca i serce. Pas biodrowy powinien natomiast opinać biodra, bo jeśli przylega do brzucha podczas wypadku zmiażdży narządy wewnętrzne. Jeśli między ciałem a pasem jest luz, podczas kolizji czołowej ciało przesuwające się do przodu z ogromną prędkością najpierw uderza w pas, a dopiero potem zostaje przez niego zatrzymane. Dlatego bardzo ważne jest, by nie zapinać pasa na grube ubrania, np. płaszcz czy kurtkę puchową, bo nie spełni on swojej roli, lecz pod nimi, tak żeby ściśle przylegał do ciała. Poza tym trzeba zwracać uwagę na to, by pasy nigdy nie były skręcone, by dokładnie przylegały do górnej części ciała i aby wysokość była prawidłowo wyregulowana.

Pasy bezpieczeństwa Shutterstock
Pasy bezpieczeństwa

Jakie są fakty na temat pasów bezpieczeństwa

Pasy bezpieczeństwa są najskuteczniejszym znanym środkiem ratującym życie podczas wypadku drogowego. Z badań wynika, że zapięte pasy bezpieczeństwa co najmniej dwukrotnie zwiększają szanse przeżycia wypadku w samochodzie i najczęściej są jedyną szansą na przeżycie. Razem z poduszką powietrzną zmniejszają ryzyko śmierci o około 50%. W tym zestawie kluczowe są jednak pasy, bo sama poduszka życia nie uratuje, a nawet może zaszkodzić. Jeśli w wyniku zderzenia dochodzi do jej uruchomienia, człowiek nie przypięty pasem w sposób niekontrolowany może przemieścić się w kabinie i uderzyć w tablicę rozdzielczą, szybę czołową albo w słupek boczny. Pasy zmniejszają ryzyko odniesienia obrażeń także w razie dachowania samochodu, uniemożliwiając wyrzucenie pasażera z wnętrza auta.

Zamów e-wydanie magazynu "auto motor i sport" - teraz o 30% taniej!

Dołącz do nas na Facebooku i bądź na bieżąco z motoryzacyjnymi newsami!

Zobacz także:

REKLAMA