Pierwsza pomoc w wypadku samochodowym - Ważne informacje

Pierwsza pomoc poszkodowanym to w świetle obowiązującego prawa obowiązek świadka wypadku. Jak udzielać pomocy, kiedy wezwać pogotowie i jak zabezpieczyć miejsce wypadku samochodowego?

Pierwsza pomoc w wypadku samochodowym Shutterstock
Pierwsza pomoc w wypadku samochodowym
  • Udzielenie pierwszej pomocy jest prawnym obowiązkiem każdego świadka wypadku.
  • Podczas udzielania pomocy podstawowa zasada to własne bezpieczeństwo.
  • Apteczka samochodowa nie jest obowiązkowa, ale warto ją mieć i dobrze wyposażyć.

Światowy Dzień Pierwszej Pomocy obchodzony jest w drugą sobotę września, w roku 2021 wypada on w dniu 12 września. Ustanowiony został w roku 2000 z inicjatywy Międzynarodowego Ruchu Czerwonego Krzyża. W tym ważnym dniu przypominamy najważniejsze informacje związane z udzielaniem pierwszej pomocy w wypadku drogowym.

REKLAMA

Prawo obowiązujące w Polsce nakłada na każdego obowiązek udzielenia pomocy poszkodowanym w wypadku pod groźbą kary grzywny w wysokości 5 tys. złotych, a nawet pozbawienia wolności i zakazu prowadzenia pojazdów. Nawet jeśli nie pamiętasz, jak udzielać pierwszej pomocy lub boisz się, żeby nie spowodować dodatkowych szkód, musisz wykonać kilka niezbędnych czynności, w tym wezwać służby ratunkowe. Jak udzielić pierwszej pomocy?

Pierwsza pomoc w wypadku drogowym – najważniejsze etapy

  1. Podstawa każdej akcji ratowniczej – zadbaj o swoje bezpieczeństwo na każdym etapie akcji ratunkowej.
  2. Zatrzymaj swój samochód tak, żeby nie był zagrożeniem dla innych uczestników ruchu i nie blokował dojazdu służbom ratowniczym, włącz światła awaryjne. W nocy ustaw auto tak, by reflektory oświetliły miejsce wypadku.
  3. Załóż kamizelkę odblaskową, którą warto wozić w samochodzie, a wysiadając rozejrzyj się, czy jesteś bezpieczny.
  4. Zabezpiecz miejsce wypadku. To bardzo ważne, żeby inni kierowcy z daleka widzieli, że trzeba zwolnić i się zatrzymać.
  5. Postaw trójkąt ostrzegawczy w takiej odległości, jaka jest wymagana przepisami (100 m na autostradzie i drodze ekspresowej, 30-50 m na pozostałych drogach), ale i rozsądkiem. To znaczy, jeżeli wypadek zdarzył się za zakrętem drogi, trójkąt postaw przed łukiem.

Jak udzielić pierwszej pomocy krok po kroku?

  1. Załóż rękawiczki jednorazowe, które warto wozić w apteczce i podejdź do wraku, dbając o swoje bezpieczeństwo.
  2. Oceń sytuację. Jeśli okoliczności wskazują na realne zagrożenie, np. pożarem lub stoczeniem się auta, podejmij próbę wyciągnięcia z wraku poszkodowanych. W przeciwnym razie pomocy udzielaj w samochodzie.
  3. Sprawdź najbliższe otoczenie, rów przydrożny, zarośla – zdarza się, że pasażerowie zostają wyrzuceni z samochodu na większą odległość.
  4. Oceń stan poszkodowanych. Nawiąż kontakt głosowy, a jeśli nie ma odpowiedzi, delikatnie potrząśnij za ramiona, pytając „co się stało?”. Jeżeli nie ma reakcji, trzeba działać szybko.
  5. Wezwij pomoc – numer ratunkowy 112 lub jeden z numerów alarmowych: 997, 998, 999. Dyspozytor zada pytania odnośnie miejsca zdarzenia, stopnia zagrożenia, liczby poszkodowanych i ich stanu. Pomoże też prowadzić pierwszą pomoc do czasu przyjazdu ekipy ratunkowej.
  6. Jeśli wokół są gapie, postaraj się o pomoc. Zaproś konkretną osobę, wskazując na nią. Ogólne wezwanie do pomocy, rzucone „w przestrzeń”, nie przyniesie efektu.

REKLAMA

REKLAMA

Jak pomóc poszkodowanym w wypadku?

  1. Kiedy poszkodowany nie reaguje, jest nieprzytomny, ale oddycha, monitoruj jego stan do przyjazdu karetki, oceniając często jego oddech.
  2. Kiedy poszkodowany nie oddycha, spróbuj udrożnić drogi oddechowe, kładąc jedną rękę na czole poszkodowanego i odchylając lekko głowę, a drugą ręką wysuwając żuchwę. Oceń obecność oddechu – wzrokowo (ruchy klatki piersiowej), słuchowo (szmer oddechu) i dotykowo (podmuch odczuwalny na policzku).
  3. Kiedy oddechu nie ma i puls jest niewyczuwalny, trzeba możliwie delikatnie wydobyć poszkodowanego z samochodu i ułożyć na twardej powierzchni, a następnie przystąpić do resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO).

Ocena stanu poszkodowanego ABCDE

Można skorzystać z metody ABCDE, stosowanej przez służby ratunkowe do oceny stanu poszkodowanego.

  • A jak airway (drogi oddechowe) – sprawdź drożność dróg oddechowych, udrożnij
  • B jak breathe (oddech) – sprawdź obecność i jakość oddechu, w razie braku, prowadź resuscytację
  • C jak circulation (krążenie) – sprawdź, czy nie ma krwotoków, zatamuj je np. paskiem, fragmentem ubrania
  • D jak disability (przytomność) – sprawdź stan przytomności, zadając proste pytania
  • E jak exposure (ekspozycja) – odsłoń i zbadaj inne obszary ciała, ewentualne złamania, otarcia, uszkodzenia

Jak prowadzić reanimację poszkodowanego?

Kiedy poszkodowany nie oddycha, należy podjąć resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO).

  1. Jeśli są inni świadkowie, zaangażuj konkretnie wskazaną osobę do pomocy, ewentualnie poślij po tzw. AED, czyli przenośny defibrylator. Takie urządzenia są w wyposażeniu wielu kościołów, obiektów publicznych, sklepów, itp.
  2. Uklęknij obok poszkodowanego, spleć dłonie i ułóż na wysokości jednej trzeciej mostka, mierząc od dołu. Wyprostuj ramiona i ułóż możliwie prostopadle do klatki piersiowej ofiary.
  3. Uciskaj klatkę piersiową na głębokość kilku centymetrów, w tempie 100 na minutę. Pomocne jest śpiewanie pod nosem utworu „Stayin’ alive” zespołu Bee Gees. Ma on rytm taki, jaki jest potrzebny, a nazwę utworu łatwo zapamiętać, bo pasuje do sytuacji ratowania życia.
  4. Po wykonaniu serii 30 uciśnięć wykonaj dwa wdechy ratownicze. W tym celu warto mieć w apteczce ustnik. Jeśli obawiasz się o swoje bezpieczeństwo, wdechy można pominąć. Jedną ręką zaciśnij nos ofiary, drugą otwórz usta, odciągając brodę w dół. Przez około jedną sekundę wdmuchuj powietrze dwukrotnie, obserwując opadanie klatki piersiowej. Kontynuuj uciski klatki piersiowej.

REKLAMA

Jak długo prowadzić sztuczne oddychanie (resuscytację krążeniowo-oddechową RKO)?

Resuscytację krążeniowo-oddechową prowadzi się do momentu:

  • przybycia służb ratowniczych
  • powrotu prawidłowego oddechu i tętna
  • odzyskania przez poszkodowanego przytomności
  • opadnięcia ratownika z sił (kiedy są świadkowie, trzeba wziąć kogoś do pomocy, by RKO wykonywać na zmianę)

Wezwanie pogotowia – numer ratunkowy, informacje

Najważniejsza czynność w trakcie pomocy poszkodowanym wiąże się z wezwaniem profesjonalnej pomocy. Dostępna jest ona pod ogólnym numerem ratunkowym 112 lub pod numerami służb: 999 pogotowie, 998 straż pożarna, 997 policja. Podczas rozmowy z dyspozytorem należy udzielić odpowiedzi na kilka pytań podstawowych i pozostać w kontakcie z dyspozytorem. Osoba dzwoniąca nigdy nie rozłącza się pierwsza. To dyspozytor kończy rozmowę.

Najważniejsze informacje dla pogotowia:

  • CO? Jaki jest to rodzaj wypadku.
  • GDZIE? Gdzie miał miejsce wypadek.
  • ILE? Jaka jest liczba poszkodowanych.
  • JAK? Jaki jest stan poszkodowanych.
  • CO ROBISZ? Informacje o udzielonej dotychczas pomocy, zabezpieczeniu miejsca, itp.
  • KIM JESTEŚ? Podaj swoje dane personalne.
  • INNE Poinformuj o dodatkowych zagrożeniach, jak pożar, zakleszczenie lub przygniecenie ofiar, możliwość stoczenia się samochodu, linie wysokiego napięcia.

 

Wypowiedź eksperta

AMIS: Wiele osób boi się udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach drogowych i woli poczekać na przyjazd pogotowia ratunkowego. Jakich podstawowych wskazówek pierwszej pomocy można by im udzielić?

Adam Pietrzak: Zawsze należy starać się zabezpieczyć miejsce wypadku (natychmiast trzeba włączyć światła awaryjne, wystawić trójkąt lub trójkąty ostrzegawcze w odległości adekwatnej do przeciętnej drogi hamowania na tej drodze, przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych warto pomyśleć o dodatkowym oświetleniu czy flarach sygnalizacyjnych), wezwać pomoc (informując gdzie miał miejsce wypadek, ile osób brało w nim udział i co się stało) i spróbować określić stan poszkodowanych (to już bardzo dużo, jak na Polskę...). Następnie podjąć decyzję dotyczącą ewentualnej ewakuacji lub ewakuacji i resuscytacji (reanimacji). Przed zbliżeniem się do rozbitych pojazdów warto szybko ocenić stabilność sytuacji. Nie wskazane jest szarżowanie na płonącą, grożącą wybuchem ciężarówkę z chemikaliami lub paliwem. Jeżeli można się zbliżyć to spróbować wyłączyć silnik, zaciągnąć hamulec ręczny. Jednym z założeń chroniących poszkodowanych przed powikłaniami ratowniczymi i transportowymi jest traktowanie wszystkich rannych, tak jakby doznali urazu kręgosłupa (zwłaszcza w odcinku szyjnym).

AMIS: W jakich sytuacjach konieczna jest nasza pierwsza pomoc, a kiedy lepiej poczekać na fachowców?

A.P.: Po zabezpieczeniu miejsca wypadku i wezwaniu pomocy profesjonalnej powinniśmy działać samodzielnie do momentu przejęcia przez nich akcji ratunkowej (Art.162 par.1 KK). W miarę sił, środków i umiejętności...oczywiście, o ile bezpośrednio nie zagraża to naszemu życiu i zdrowiu. Np. w sytuacji możliwego przemieszczania się wraku (zsuwanie się ze skarpy, mostu, wiaduktu), zagrożenia pożarem, braku dostatecznego zabezpieczenia i widoczności, konieczne może być natychmiastowe ewakuowanie rannych, nie czekając na pomoc profesjonalnego zespołu straży pożarnej.

 

Obowiązek pierwszej pomocy – przepisy, kary

Co grozi za nieudzielenie pierwszej pomocy? Zgodnie z art. 162 kodeksu karnego, pierwsza pomoc należy do prawnych obowiązków świadka zdarzenia. Jego zapis brzmi:

"Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażania siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3."

Również przepisy ruchu drogowego, w art. 93 kodeksu wykroczeń mówią, że "prowadzący pojazd, który uczestnicząc w wypadku nie udziela pomocy ofiarom wypadku, podlega karze aresztu lub grzywny do 5 tys. złotych oraz zakazu prowadzenia pojazdów na okres od 6 miesięcy do 3 lat."

REKLAMA

REKLAMA

Obowiązkowe wyposażenie samochodu, apteczka samochodowa

W Polsce do obowiązkowego wyposażenia samochodu należą:

  • gaśnica typu ABC z homologacją, minimum 1-kilogramowa,
  • trójkąt ostrzegawczy ze znakiem homologacji.

Koniecznością wydaje się być poza tym apteczka, choć ta nie jest ujęta na liście obowiązkowego wyposażenia samochodu.

W apteczce samochodowej powinny znaleźć się:

  • rękawiczki jednorazowe,
  • folia termiczna NRC,
  • maseczka do sztucznego oddychania,
  • materiały opatrunkowe,
  • chusta trójkątna,
  • nożyczki.

Co warto wozić w samochodzie, a nie jest obowiązkowe?

  • apteczka pierwszej pomocy
  • przynajmniej jedna kamizelka odblaskowa, a najlepiej kilka, dla każdego pasażera
  • zestaw żarówek i bezpieczników,
  • podnośnik wraz z kluczem do kół i rękawice,
  • podstawowe narzędzia (scyzoryk do przecięcia pasów bezpieczeństwa, tzw. multi-tool – kombinerki zawierające końcówki śrubokrętów),
  • gotowy druk oświadczenia sprawcy kolizji drogowej.

Pierwsza pomoc w wypadku – podsumowanie

Większość z nas nie pamięta, jak robić sztuczne oddychanie, co powstrzymuje nas przed udzieleniem pomocy. Nie wiemy, jak przeprowadzić reanimację albo obawiamy się, że możemy komuś zrobić krzywdę nieumiejętną próbą pomocy. Tymczasem od rozpoczęcia udzielania pomocy do ewentualnej reanimacji trzeba wykonać kilka innych, nie mniej ważnych czynności.

Wymóg prawny obowiązku udzielenia pomocy wyczerpuje zasadniczo samo zatrzymanie się na miejscu i wezwanie służb ratowniczych - numer 112 lub 997, 998, 999. Obowiązku udzielenia pomocy medycznej nie ma jako takiego, natomiast zdarza się, że operator systemu ratunkowego będzie dawać wskazówki, mające na celu udzielenie wszelkiej możliwej pomocy do momentu przyjazdu służb. Pamiętaj też, że kiedy ranny nie oddycha, w ciągu kilku minut bezpowrotnie straci szansę na przeżycie, dlatego nawet podstawowa, może nieporadna próba reanimacji, może tylko pomóc, a nawet uratować życie.

Na koniec ważna informacja. Będąc świadkiem wypadku, pamiętaj o bezpieczeństwie swoim i swoich pasażerów, staraj się zachować zimną krew. A po zakończeniu akcji ratunkowej, kiedy poziom adrenaliny opadnie, odpocznij, ochłoń i pozbieraj myśli, a nie wsiadaj od razu za kierownicę.

 

Zamów e-wydanie magazynu "auto motor i sport" - teraz o 30% taniej!

Dołącz do nas na facebooku i bądź na bieżąco z motoryzacyjnymi newsami!

Zobacz także:

Komentarze

 
DODAJ KOMENTARZ
REKLAMA