REKLAMA

Bentley i Mercedes - starcie gigantów

W 1930 roku Mercedes prowadzony przez Rudolfa Caracciolę i Bentley z Timem Birkinem za kierownicą stoczyły pojedynek na śmierć i życie. Dzisiaj samochody-legendy znów się spotykają. 

Bentley Blower i Mercedes SS
Bentley 4.5 Litre Blower i Mercedes Typ 710 SS / Fot. Hans-Dieter Seufert

W 1930 roku wyścig gigantów przeżywa swoje apogeum – Rudolf Caracciola i Christian Werner startujący w Mercedesach-Benz SS (Super Sport) w Grand Prix d’Endurance de 24 Heures du Mans wyzywają swoich konkurentów na pojedynek. Zarówno Mercedes z silnikiem wyposażonym w sprężarkę mechaniczną (tzw. Kompressor-Mercedes), jak i Bentley ze sprężarką mechaniczną (model 4.5 Litre Blower) wezmą udział w tym maratonie po raz pierwszy.

W 1930 r. Mercedes SS Kompressor nie ukończył wyścigu w Le Mans, bo rozładował mu się akumulator
Bentley występuje w roli obrońcy tytułu – wygrał w Le Mans cztery razy, w latach 1927-1929 nawet trzy razy z rzędu. Pojedynek między brytyjską i niemiecką wyścigówką to kulminacja zdarzeń, jakie miały miejsce wcześniej. 

W 1929 roku Rudolf Caracciola wygrał w Mercedesie Tourist Trophy rozgrywane w irlandzkim Ards. Kierowca Bentleya, sir Tim Birkin zajął wtedy drugie miejsce w klasyfikacji generalnej i 11 przy uwzględnieniu handikapu (wyrównania szans dla słabszych aut) – to była wielka porażka i to w prestiżowym wyścigu we własnej ojczyźnie. Nie wzmocniło to pozycji Birkinsa w sporze o stosowanie sprężarek dla podniesienia mocy silników, jaki właśnie rozgorzał w obozie Bentleya. Sam szef firmy, Walter Owen Bentley, był przeciw.

Szef mówi nie

Bentley stawia na wzrost pojemności jednostek napędowych, a nie na doładowanie, jak czynią to konkurenci z Alfy Romeo, Bugatti czy Mercedesa. Doładowanie „psuje konstrukcję i zmniejsza wytrzymałość silnika”, uważa konstruktor i założyciel firmy. Ale Woolf Barnato, który finansując działalność przedsiębiorstwa ma w nim ostatnie słowo, jest zachwycony pomysłem Birkina, żeby sprężarki stosować.

Mercedes SS Kompressor
Mercedes Typ 710 SS / Fot. Hans-Dieter Seufert
Tablica rozdzielcza Mercedesa intryguje liczbą i przeznaczeniem niektórych przyrządów, ale wydaje się uporządkowana

 

Poleca mu, by na własną rękę zbudował 50 egzemplarzy Bentleya Blowera, bo tyle potrzeba, żeby uzyskać zezwolenie na start w 24-godzinnym wyścigu w Le Mans. Oprócz nich, również we własnym warsztacie Birkina, powstaje pięć aut przeznaczonych do udziału w wyścigu. W Mercedesie z kolei sprężarka jest od samego początku stałym elementem konstrukcji stworzonej pod kierownictwem Ferdynanda Porsche.

Od roku 1923 do 1928 Porsche był członkiem zarządu i szefem biura konstrukcyjnego w Daimler Motoren Gesellschaft, a przez krótki czas pracował także dla Daimler-Benz AG. Jego wyścigówki z serii S, SS, SSK i SSKL odnoszą liczne sukcesy. Rudolf Caracciola wygrywa np. w 1927 roku wyścig inaugurujący działalność toru Nurburgring, a w 1928 r., wraz z Christianem Wernerem, Grand Prix Niemiec.

Bentley Blower
Bentley 4.5 Litre Blower / Fot. Hans-Dieter Seufert
W porównaniu z tablicą Mercedesa ta w Bentleyu jest naszpikowana wskaźnikami

Obydwaj kierowcy Mercedesa jako jedyni przedstawiciele marki biorą udział w wyścigu w Le Mans w 1930 roku, stając naprzeciw pięciu zespołów Bentleya. Carraciola prowadzi na trzech pierwszych okrążeniach, ale potem wyprzedza go Tim Birkin w Bentleyu Blowerze. Birkin zalicza najszybsze okrążenie ze średnią prędkością 144,3 km/h i poprawia o ponad pół minuty własny rekord z poprzedniego roku ustanowiony za kierownicą Bentleya Speed Six.

Dochodzi do emocjonującego pojedynku między wyposażonymi w sprężarki Bentleyem i Mercedesem. W nocy Rudolf Caracciola musi jednak wycofać się z wyścigu, bo z powodu uszkodzenia alternatora rozładował mu się akumulator. Ówczesne przepisy nie pozwalały na wymianę tego urządzenia. Jednak Birkin i jego kolega z zespołu, Francuz Jean Chassagne, też nie docierają do mety.

Walcząc z Mercedesem, Birkin najpierw przebija oponę w swoim aucie i spada na czwartą pozycję, a w niedzielne południe w Bentleyu pęka wał napędowy Kardana. Drugi Bentley ze sprężarką prowadzony przez Dudleya Benjafielda też odpada z wyścigu – uszkodzeniu ulegają tłoki silnika.

REKLAMA

REKLAMA

Spotkanie po latach

Postanowiliśmy odtworzyć pojedynek z 1930 roku. Udało nam się sprowadzić dwa najbardziej znane autentyczne auta – ostatniego Bentleya Blowera spośród 50 przeznaczonych dla zwykłych klientów oraz Mercedesa-Benza SS z angielskim numerem „GP10”. Jego pierwszym właścicielem był brytyjski kierowca Malcolm Campbell, a model ten cieszy się sławą auta, które najczęściej stawało do walki w wyścigach spośród wszystkich Mercedesów-Benzów SS w historii.

Kiedyś to czteromiejscowe auto z potężną sprężarką miało lakier w kolorze Campbell-Blue. Jeszcze w latach 30. przemalowano je na biało, tak samo jak startujące w Le Mans auta Caraccioli i Wernera.

Mercedes SS Kompressor
Mercedes Typ 710 SS / Fot. Hans-Dieter Seufert
Mercedes SS Kompressor
Mercedes Typ 710 SS / Fot. Hans-Dieter Seufert
Mercedes SS Kompressor
Mercedes Typ 710 SS / Fot. Hans-Dieter Seufert
Mercedes SS Kompressor
Mercedes Typ 710 SS / Fot. Hans-Dieter Seufert
Oryginalna tablica rejestracyjna pochodzi z 1931 r., auto zawdzięcza jej przydomek „GP 10”. Sprężarka mechaniczna typu Roots sprawia, że silnik osiąga moc 250 KM (bez niej – 170 KM). Na życzenie pierwszego właściciela w Mercedesie SS zastosowano inne amortyzatory. Potężna kierownica z dwiema dźwigniami – do zmiany składu mieszanki i kąta wyprzedzenia zapłonu

 

W bezpośrednim porównaniu wyjątkowo wyraźnie widać niezwykły temperament Bentleya – wyścigówki z krwi i kości. Również brzmienie czterocylindrowego doładowanego silnika jest całkiem inne niż dudnienie niemieckiego sześciocylindrowca.

I nawet jeśli w tamtych czasach żaden Bentley Blower nie wygrał wyścigu, to dzisiaj jako klasyk model ten otacza sława porównywalna z tą, jaką cieszą się samoloty Spitfire. Obydwie wyścigówki już w tamtych czasach zaczynały przegrywać z nowocześniejszymi konstrukcjami.

Bentley Blower
Bentley 4.5 Litre Blower / Fot. Hans-Dieter Seufert
Bentley Blower
Bentley 4.5 Litre Blower / Fot. Hans-Dieter Seufert
Bentley Blower
Bentley 4.5 Litre Blower / Fot. Hans-Dieter Seufert
Bentley Blower
Bentley 4.5 Litre Blower / Fot. Hans-Dieter Seufert
Masywną sprężarkę firmy Amherst Villiers zamontowano przed przednią osią Bentleya. Licznik okrążeń wykonała firma Billardsport. Taką pokrywę wlewu oleju miały tylko Bentleye biorące udział w wyścigach. Zawieszenie kół z amortyzatorami ramieniowymi. Do tego, że pedał gazu znajduje się pośrodku trzeba przywyknąć 

Czas wielkich silników, ciężkich ram i staromodnych nadwozi z wysoko umieszczonym środkiem ciężkości właśnie się kończył. Le Mans w 1930 roku wygrywa Bentley dzięki modelom Speed Six z sześciocylindrowymi silnikami wolnossącymi o pojemności 6,6 litra. To ostatnie zwycięstwo tej marki w klasyfikacji generalnej i w sumie piąty tytuł zdobyty w Le Mans.

Ale potem Bentley zamyka swój dział aut wyścigowych. „Tej czerwcowej niedzieli w 1930 r. dni Bentleya dobiegły końca, ale jakże wspaniały był to finał!” – wzdycha angielski historyk motoryzacji Ditlev Anders Clausager, wspominając lata sukcesów legendarnej firmy Waltera Owena Bentleya.

Były szef uważał, że jedną z przyczyn upadku firmy były modele ze sprężarkami zbudowane wbrew jego woli. Rok później Bentleya przejmuje Rolls-Royce.

REKLAMA

Druga szansa dla Mercedesa

Mercedes ze sprężarką dostał w Le Mans drugą szansę – w następnym roku, 1931, w modelu SSK wystartowali prywatnie Rosjanin żyjący na emigracji we Francji – Boris Iwanowski oraz Francuz Henri Stoffel.

Mercedes SS Kompressor
Mercedes Typ 710 SS / Fot. Hans-Dieter Seufert
Silnik Mercedesa ma dużo większą pojemność niż jednostka Bentleya (7,0 kontra 4,4 l) i wyższą moc (250 do 200 KM)

W przeciwieństwie do ścigających się w Le Mans rok wcześniej kierowców z zespołu fabrycznego, Rosjanin i Francuz dojechali do mety i wywalczyli drugie miejsce w klasyfikacji generalnej. Pierwszy był zeszłoroczny konkurent ze stajni Bentleya, Tim Birkin, który tym razem jechał w barwach Alfy Romeo.

Bentley Blower
Bentley 4.5 Litre Blower / Fot. Hans-Dieter Seufert
Silnik Bentleya ma cztery cylindry, a ich głowicę wykonano w technice czterozaworowej

 

Dzisiaj dawni rywale, Mercedes i Bentley z silnikami wyposażonymi w sprężarki zajmują należne im miejsce w historii automobilizmu. I chociaż Mercedes-Benz osiągnął w wyścigach większe sukcesy, to sława Bentleya nie jest dziś wcale mniejsza.

 

Dane producenta BENTLEY 4.5 LITRE BLOWER
Cena b.d.
SILNIK I PRZENIESIENIE NAPĘDU
Rodzaj silnika benzynowy, R4 ze sprężarką
Pojemność skokowa 4398 cm3
Moc maksymalna
przy obrotach
200 KM
3900/min
Maksymalny moment obrotowy
w przedziale obrotów
b.d. 
b.d.
Rodzaj napędu na tylne koła; 4-biegowa przekł. niezsynchronizowana
OSIĄGI
0–100 km/h b.d.
Prędkość maksymalna 200 km/h
ZUŻYCIE PALIWA
Średnie ok. 27 l/100 km
NADWOZIE
2+2-miejscowy kabriolet, długość x szerokość x wysokość 4445 x 1740 x 1600 mm, rozstaw osi 3302 mm, masa własna 1727 kg.

 

Dane producenta MERCEDES TYP 710 SSK
Cena b.d.
SILNIK I PRZENIESIENIE NAPĘDU
Rodzaj silnika benzynowy, R6 ze sprężarką
Pojemność skokowa 7065 cm3
Moc maksymalna
przy obrotach
250 KM
3300/min
Maksymalny moment obrotowy
w przedziale obrotów
b.d. 
b.d.
Rodzaj napędu na tylne koła; 4-biegowa przekł. niezsynchronizowana
OSIĄGI
0–100 km/h b.d.
Prędkość maksymalna 210 km/h
ZUŻYCIE PALIWA
Średnie ok. 27 l/100 km
NADWOZIE
2+2-miejscowy kabriolet , długość x szer. x wys. 4700 x 1700 x 1750 mm, rozstaw osi 3400 mm, masa własna 2000 kg.

zobacz galerię

Komentarze

 
DODAJ KOMENTARZ

REKLAMA

REKLAMA